Tegoroczna edycja Kongresu będzie poświęcona przede wszystkim wdrożeniom. Organizatorzy chcą pokazać osiągnięcia instytutów badawczych, instytutów naukowych PAN i uczelni wyższych, które mają praktyczne znaczenie dla zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, gospodarki, edukacji i jakości życia.
Nauka i społeczeństwo potrzebują się nawzajem
Hasło „Społeczeństwo dla nauki” podkreśla, że rozwój badań nie dokonuje się w oderwaniu od ludzi. Nauka potrzebuje społecznego zaufania, wsparcia i zaangażowania, a społeczeństwo potrzebuje wiedzy, technologii i rozwiązań, które pomagają odpowiadać na wyzwania współczesności.
Kongres ma być przestrzenią dialogu między środowiskiem naukowym, administracją publiczną, organizacjami społecznymi, sektorem gospodarczym i obywatelami. Jego przesłanie jest czytelne: silna nauka wzmacnia państwo, a skutecznie wdrażane odkrycia mogą poprawiać jakość życia, zwiększać bezpieczeństwo i rozwijać innowacyjność.
Od sesji plakatowej do debat i pokazów wdrożeń
Wydarzenie rozpocznie się 12 czerwca sesją plakatową przy Krakowskim Przedmieściu 26/28 i przed gmachem Starej Biblioteki UW. Ekspozycja będzie dostępna w przestrzeni Uniwersytetu Warszawskiego przez cały Kongres, do 15 czerwca. Dla mieszkańców Warszawy, turystów i wszystkich zainteresowanych nauką będzie to okazja, by zobaczyć, jakie rozwiązania powstają w polskich instytutach i uczelniach oraz jak mogą być wykorzystywane w praktyce.
Obrady kongresowe rozpoczną się 14 czerwca w gmachu Starej Biblioteki UW. Tego dnia zaplanowano m.in. sesję „Nauka zmienia codzienność - od badań do wdrożeń”, uroczyste otwarcie Kongresu z udziałem prof. Alojzego Z. Nowaka, Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, oraz prof. Henryka Skarżyńskiego, Przewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych i Dyrektora Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu.
W programie pierwszego dnia znajdą się także debata „Sci-AI - jak Akademia odzyskuje mechanizmy samonaprawcze”, sesje dotyczące zdrowia, sztucznej inteligencji i nowoczesnych technologii oraz panele poświęcone ochronie ludności, zabezpieczeniu logistycznemu państwa w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny, aktywnemu i zdrowemu społeczeństwu oraz przechodzeniu od badań do praktyki.
Zdrowie, bezpieczeństwo, klimat i nowe technologie
Drugi dzień obrad, 15 czerwca, pokaże szerokość tematów, którymi zajmuje się współczesna nauka. Uczestnicy będą rozmawiać m.in. o bezpieczeństwie wodnym w dobie zmian klimatu, nowoczesnych technologiach dla zdrowia i jakości życia, przyszłości instytutów badawczych i uczelni oraz współpracy nauki i społeczeństwa w Polsce.
W programie znalazły się także debata dyrektorów instytutów badawczych, debata rektorów uczelni, główna uroczystość Kongresu z wręczeniem nagród „Perspektywy Nauki” oraz sesja „Nauka dla środowiska, bezpieczeństwa i zdrowia”.
Kongres będzie transmitowany na żywo w formule otwartego dostępu, a zapis cyfrowy zostanie później udostępniony wszystkim zainteresowanym. Dzięki temu w wydarzeniu będą mogły uczestniczyć także osoby spoza Warszawy.
Księga Wdrożeń XXI wieku
Jednym z ważnych elementów Kongresu będzie „Księga Wdrożeń XXI wieku”. Ma ona pokazać przykłady rozwiązań powstałych w polskich instytutach, jednostkach naukowych i uczelniach oraz ich praktyczne znaczenie dla społeczeństwa, gospodarki, zdrowia, środowiska i bezpieczeństwa.
To szczególnie ważne w debacie o polskiej nauce. Jej znaczenie zbyt często opisuje się przez pryzmat rankingów, grantów albo publikacji. Kongres przesuwa uwagę na pytanie o efekty: co udało się opracować, co zostało wdrożone i jak te rozwiązania służą ludziom.
IFPS i medycyna słuchu jako przykład nauki wdrożeniowej
Ważne miejsce w programie zajmą osiągnięcia Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu. Wśród prezentowanych tematów znalazły się m.in. systemy oparte na sztucznej inteligencji w diagnostyce słuchu, personalizacja opieki nad pacjentami z niedosłuchem, metody leczenia częściowej głuchoty oraz aplikacje służące badaniu słuchu i rozumienia mowy.
To dobry przykład tego, jak nauka może wychodzić poza laboratorium i bezpośrednio wpływać na życie pacjentów. Badania, diagnostyka, leczenie, edukacja i wdrożenia tworzą w takim modelu jeden system działania, którego efekty są widoczne nie tylko w środowisku naukowym, ale przede wszystkim w codziennym funkcjonowaniu ludzi.
- Kongres „Nauka dla Społeczeństwa” będzie więc nie tylko prezentacją dorobku polskich instytutów i uczelni. Będzie także zaproszeniem do rozmowy o tym, jak budować społeczeństwo świadomie wspierające rozwój wiedzy, innowacji i twórczych rozwiązań. Bo silna nauka potrzebuje zaangażowanego społeczeństwa, a silne społeczeństwo potrzebuje nauki.
4. Kongres „Nauka dla Społeczeństwa” odbędzie się w dniach 12-15 czerwca 2026 r. na Uniwersytecie Warszawskim, przy Krakowskim Przedmieściu 26/28. Obrady kongresowe zaplanowano na 14-15 czerwca w gmachu Starej Biblioteki UW.
