„Rozbiory” są kontynuacją wydanego w ubiegłym roku „Upadku”, który podbił książkowy rynek. W poprzedniej książce Komuda analizował przede wszystkim problemy wewnętrzne Rzeczypospolitej i decyzje, które z czasem osłabiały państwo. Teraz szerzej opisuje politykę jego sąsiadów i pokazuje, że pomysły dzielenia polskich ziem pojawiały się na długo przed pierwszym rozbiorem z 1772 roku.
Nie tylko trzy rozbiory
Komuda zaczyna opowieść od początków polskiej państwowości i prowadzi ją aż do ostatecznej likwidacji Rzeczypospolitej w 1795 roku. Nie tworzy jednak prostego kalendarium kolejnych wojen i traktatów. Interesuje go przede wszystkim mechanizm: kiedy Polska stawała się dla sąsiadów przeszkodą, w jaki sposób próbowali wpływać na jej politykę i dlaczego ostatecznie uznali, że mogą zdecydować o jej granicach bez udziału samych Polaków.
W książce pojawiają się wcześniejsze projekty podziału polskich ziem, układy zawierane przez obce dwory, ingerencje w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej, próby wpływania na wybór władców i działalność sejmu. Komuda dużo miejsca poświęca także XVIII wiekowi: rosnącym wpływom Rosji, konfederacji barskiej, pierwszemu rozbiorowi, reformom Sejmu Wielkiego, Konstytucji 3 maja, Targowicy i ostatnim próbom obrony państwa.
„Rozbiory stanowią do dziś traumę narodową Polaków. Zupełnie słusznie, gdyż ich efektem były zawsze ogromne cierpienia, nędza i zacofanie cywilizacyjne różnych regionów kraju” – pisze Jacek Komuda.
Autor nie pomija błędów popełnianych przez polskie elity ani przypadków szukania zagranicznego wsparcia w wewnętrznych sporach. Główny temat książki pozostaje jednak jednoznaczny: Rzeczpospolita została ostatecznie podzielona przez trzy sąsiednie mocarstwa, które wykorzystały jej osłabienie do realizacji własnych interesów.
Jacek Komuda – historia bez wygładzania
Jacek Komuda jest pisarzem i historykiem specjalizującym się w dziejach Rzeczypospolitej szlacheckiej. Od lat popularyzuje historię Polski, opisując zarówno najważniejsze wydarzenia, jak i mniej znane postaci, obyczaje oraz epizody z przeszłości.
Jest laureatem Nagrody im. Tomasza Merty „Między literaturą a historią” oraz Statuetki Strażnika Pamięci w kategorii „Twórca”. Jego książki są regularnie wznawiane i cieszą się dużą
popularnością wśród czytelników. Komuda zajmuje się historią również poza pracą pisarską – uczestniczy w rekonstrukcjach jako XVII-wieczny husarz, pancerny czy lisowczyk.
W jego dorobku szczególne miejsce zajmuje Rzeczpospolita szlachecka. „Rozbiory” rozwijają temat podjęty w „Upadku”, tworząc z poprzednią książką szerszą opowieść o drodze jednego z największych państw ówczesnej Europy do utraty niepodległości.
Fabryka Słów – historia obok fantastyki
„Rozbiory” ukazują się nakładem Fabryki Słów, wydawnictwa znanego przede wszystkim z literatury fantastycznej, ale od lat rozwijającego również katalog książek historycznych i publicystycznych. To właśnie nakładem Fabryki Słów ukazał się poprzedni „Upadek” Jacka Komudy, a także publikacje takich autorów jak Rafał A. Ziemkiewicz.
Zachęcamy do obejrzenia zeszłorocznego wieczoru autorskiego Jacka Komudy, w którym debatował z Rafałem Ziemkiewiczem o przyczynach upadku I Rzeczpospolitej.
Nagranie dostępne jest na kanale YouTube Fundacji XBW: https://www.youtube.com/live/k_l95kp2EZ8?si=u2CvUJFyeB9zxfea.
„Rozbiory. Jak sąsiedzi rozerwali Pierwszą Rzeczpospolitą” Jacka Komudy mają premierę dziś, 23 września 2026 roku. Książka jest dostępna w sprzedaży między innymi na stronie internetowej Świata Książki: https://www.swiatksiazki.pl/rozbiory-jak-sasiedzi-rozerwali-pierwsza-rzeczpospolita-7615868-ksiazka.html.
