Książka o cieniu politycznej legendy
Ziemkiewicz nie pisze kolejnej opowieści biograficznej o Piłsudskim. Interesuje go mit Marszałka: jego siła, atrakcyjność i wpływ na polskie wyobrażenia o państwie. W centrum książki jest pytanie o to, dlaczego w polskiej polityce tak często pojawia się tęsknota za przywódcą, który ma zakończyć spory, zaprowadzić porządek i zastąpić obywatelską odpowiedzialność własnym autorytetem.
Symbolicznym punktem odniesienia jest zamach majowy. Dla autora to nie tylko wydarzenie historyczne, ale moment, który na długo zmienił sposób myślenia o władzy, wolności i prawie do rządzenia. W książce powraca napięcie między legendą zwycięskiego Marszałka a konsekwencjami polityki sanacyjnej: osłabieniem instytucji, kultem jednostki i przekonaniem, że jeden obóz może uzurpować sobie moralne prawo do państwa.
Republikańska lekcja Ziemkiewicza
Jednym z najważniejszych pojęć „Złowrogiego cienia Marszałka” jest polski republikanizm. Ziemkiewicz przypomina, że siłą polskiej tradycji nie była ślepa wiara w wodza, lecz przekonanie, że państwo jest dobrem wspólnym wolnych obywateli. Dlatego jego spór z mitem Piłsudskiego nie sprowadza się do oceny jednej postaci. Dotyczy znacznie szerszego problemu: czy polska polityka potrafi oprzeć się na instytucjach, odpowiedzialności i sporze prowadzonym w granicach wspólnoty, zamiast na kulcie silnego człowieka.
Ten wątek mocno wybrzmiał także podczas spotkania autorskiego w Świetlicy Wolności. Rozmowa dotyczyła nie tylko Piłsudskiego i sanacji, ale także tego, jak historia II Rzeczypospolitej nadal wpływa na współczesne emocje polityczne. Ziemkiewicz mówił o legendzie, która bywa wygodna, ale potrafi przesłonić fakty, uprościć historię i utrwalić niebezpieczne odruchy w myśleniu o państwie.
Premiera nagrania w sobotę
Spotkanie wokół książki „Złowrogi cień Marszałka” odbyło się w Świetlicy Wolności w Warszawie. Rozmowę z Rafałem A. Ziemkiewiczem poprowadził Hubert Biskupski. Punktem wyjścia była książka, ale dyskusja szybko objęła szersze pytania: o zamach majowy, dziedzictwo sanacji, republikanizm i rolę politycznych mitów w polskiej debacie publicznej.
Premiera nagrania ze spotkania odbędzie się w sobotę o godz. 20:00 na kanale YouTube Fundacji im. XBW Ignacego Krasickiego.
„Złowrogi cień Marszałka” Rafała A. Ziemkiewicza ukazał się nakładem Fabryki Słów. Książka jest dostępna w księgarniach oraz empik.com.
