Kompetencje miękkie – poszukiwane

Do 2030 roku nawet dwie trzecie wszystkich miejsc pracy będą stanowić zawody wymagające umiejętności miękkich – szacuje Deloitte Acces Economics. Pośród najbardziej pożądanych kompetencji eksperci wymieniają m.in. inteligencję emocjonalną, krytyczne myślenie, rozwiązywanie problemów czy zdolność uczenia siebie i innych. Wraz z postępującą innowacją i robotyzacją zapotrzebowanie na umiejętności miękkie będzie rosnąć. Jak je rozwijać?

Kompetencje miękkie jak jazda na rowerze

Coraz więcej firm stawia na cyfryzację, ulepszanie i przyspieszanie procesów, ale wcale nie oznacza to, że w pewnym momencie kompetencje pracowników zejdą na dalszy plan, wręcz przeciwnie. Nadal ważne, jeśli nie coraz ważniejsze, staną się tzw. kompetencje miękkie. Rola kompetencji miękkich, czyli umiejętności zarządzania myślami, emocjami i zachowaniami, które pomagają osiągać cele osobiste i zawodowe, cały czas rośnie i nadal będzie rosnąć. 

Deloitte Access Economics przeprowadził badania, które wykazały, że w 2030 roku 66 proc. zawodów będzie oparte na umiejętnościach miękkich, a jest to związane z takimi procesami jak automatyzacja, robotyzacja, które generalnie przesuwają potrzeby pracowników w kierunku analizowania, wnioskowania, redefiniowania.

– W przyszłości nastąpi standaryzacja i dokładna klasyfikacja umiejętności miękkich, a także odczarowanie stereotypu, że z tymi umiejętnościami się rodzimy, bo to nieprawda. Każdy z nas może się ich nauczyć, tak samo jak uczymy się jeździć na rowerze – ocenia psycholog, konsultant i wykładowca, dr Mateusz Grzesiak.

Umiejętność nieszablonowego myślenia i kreatywność w czołówce 

Rola kompetencji miękkich systematycznie rośnie. Według raportu firmy Salesforce „The Future of Workforce Development” z 2019 roku, wśród poszukiwanych przez firmy umiejętności pierwsze trzy miejsca zajmowały kompetencje twarde, kolejne miejsca to już kompetencje miękkie. Natomiast raport DELab Uniwersytetu Warszawskiego pt. „Kompetencje przyszłości. Jak je kształtować w elastycznym ekosystemie edukacyjnym?”, opracowany dla Polskiego Funduszu Rozwoju i Google, podaje, że Światowe Forum Ekonomiczne nazwało nieszablonowe, krytyczne myślenie, kreatywność i rozwiązywanie problemów kluczowymi kwalifikacjami pracowników w 2020 roku.

Dr Grzesiak zauważył, że wg innych badań aż 77 proc. menedżerów HR zdecydowałoby się na zatrudnienie pracowników z wysokim poziomem umiejętności miękkich, nawet jeżeli ich umiejętności twarde byłyby w danym przypadku nieco słabsze.

Kryzys kompetencji?

Pozyskanie pracowników o odpowiednich kompetencjach wcale nie jest łatwe. Raport ManpowerGroup z połowy 2021 roku wskazuje, że 81 proc. firm ma problem z pozyskaniem pracowników o określonych kompetencjach – zarówno twardych, jak i miękkich. 35 proc. deklaruje, że trudne jest dla nich pozyskanie osób wykazujących się rzetelnością, dyscypliną i odpowiedzialnością za powierzone zadania. 25% narzeka na deficyt kompetencji z zakresu logicznego myślenia i umiejętności rozwiązywania problemów. Podobny odsetek wskazuje na kolejne braki: umiejętności przejmowania inicjatywy, krytycznego myślenia czy zdolności analitycznych. To zestawienie wygląda podobnie w skali globalnej.

Przedsiębiorczość i zdolność podejmowania inicjatywy poszukiwane

Dane McKinsey Institute przytaczane przez DELab UW wskazują, że do 2030 roku popyt na kompetencje społeczne wzrośnie o 22 proc. Najszybciej, bo o 1/3, będzie rósł popyt na przedsiębiorczość i zdolność do podejmowania inicjatywy. Z kolei na wyższe kompetencje poznawcze zapotrzebowanie wzrośnie o 14 proc.

Ten trend towarzyszy postępującej automatyzacji pracy. Algorytmy i roboty nie nabędą jednak kompetencji miękkich, a ich posiadanie będzie konieczne do wykonywania zadań komplementarnych wobec pracy maszyn i zautomatyzowanych systemów.

Rozwinięte kompetencje miękkie pomagają w pracy zawodowej. Pokazują to choćby badania Google’a z 2017 roku, które chciało wyłonić najlepsze zespoły w firmie. Okazało się, że pracownicy najbardziej produktywnych zespołów to osoby o wysokim poziomie kompetencji miękkich.

Handlowiec z kompetencjami

– Sprzedaż jest piątą najczęściej przez pracodawców poszukiwaną umiejętnością wśród pracowników. Każda firma musi mieć dział sprzedaży, a przecież sprzedaż to kompetencje miękkie, bo tam są występy publiczne, perswazja, empatia i innego rodzaju kompetencje społeczne. Inteligencja emocjonalna jest na rynku amerykańskim trzy razy częściej poszukiwana niż IQ, a więc tradycyjnie rozumiany intelekt – mówi dr Mateusz Grzesiak.

Polskie szkolnictwo nie nadąża jednak za zmieniającymi się potrzebami rynku pracy. Wnioski z badania przeprowadzonego przez DELab UW pokazują, że studenci i absolwenci polskich uczelni zdają sobie sprawę ze znaczenia kompetencji przyszłości. Wierzą oni, że studia poszerzają horyzonty i rozwijają intelektualnie, ale słabiej wyposażają w takie kompetencje poznawcze, jak kreatywność oraz kompetencje społeczne, jak zdolność do współpracy czy przedsiębiorczość. Tylko co czwarty już pracujący zgodził się ze stwierdzeniem, że studia dobrze przygotowują do pracy zawodowej.

Czego chcielibyśmy uczyć się w szkołach?

Nie od dziś wiadomo, że polski system edukacji opiera się głównie na teorii, zapamiętywaniu niezliczonej ilości, jak się często później okazuje, niepotrzebnych informacji, zamiast skupić się na umiejętności radzenia sobie z problemem, szukania trafnych i kreatywnych rozwiązań, jak ma to miejsce w wielu systemach edukacyjnych na Zachodzie, a szczególnie w krajach skandynawskich. Tego brakuje polskim absolwentom, którzy zderzają się zaraz po studiach z wymogami, jakie stawiają przed nimi pracodawcy. Po wielu latach pracy solo, często muszą nauczyć się współpracy w grupie, wspólnego wyszukiwania  rozwiązań, empatii i zrozumienia. 

Dr Mateusz Grzesiak podkreśla: – Jak dotąd kompetencje miękkie w Polsce, bo za granicą wygląda to zupełnie inaczej, nie trafiły do programów nauczania, a lekcje z przedsiębiorczości czy inteligencji emocjonalnej z całą pewnością byłyby bardzo atrakcyjne. Przeprowadzałem badania na dużej grupie reprezentatywnej Polaków i okazało się, że są oni zwolennikami wprowadzenia kompetencji społecznych do programów nauczania zarówno na poziomie szkoły podstawowej, ponadpodstawowej, a także na studiach wyższych.

Opr. Weronika Sikora

Na podstawie: dr Mateusz Grzesiak, Salesforce, McKinsey Institute

Partner strategiczny

Partnerzy instytucjonalni

Partner

Partnerzy medialni

Twoja playlista jest pusta.